Vadeli İşlem Sözleşmeleri (Futures) Nedir?

Written by Borsa

Belirli bir miktarda, kalite ve koşullarda, o sırada piyasa güçleri tarafından belirlenen bir fiyatta standartlaştırılan, standartlaştırılmış bir mal, bir güvenlik, veya bir döviz cinsinin makbuzu ve teslimini içeren yasal olarak bağlayıcı bir sözleşmenin ilerideki işlem tarihindeki işlemin belirli bir tarihte, yer ve koşullarla karşılaştırılmasıdır.

Vadeli İşlem Sözleşmelerinde Gruplar

Vadeli İşlem Sözleşmelerini genellikle şu gruplar kullanmaktadır.

Spekülatörler

Korunmasını isteyenlerin riskleri alarak daha fazla kâr elde etmek için vadeli işlem piyasasında işlem yapan yatırımcılar tarafından yapılan işlemlerdir. Yatırımcı, herhangi bir emtia fiyatının gelecekteki spot fiyatından daha düşük olduğuna inanıyorsa, vadeli işlem piyasasında alım yapar ve gelecek fiyatının  spot fiyatından yüksek olması halinde satar. Tahminler veya hesaplamalar doğruysa spekülatörler kâr eder.

Korunmacılar

Temel olarak spot piyasada alınan pozisyonun tersi pozisyon vadeli işlem piyasasında alınarak fiyat değişikliklerine karşı korunma sağlanmasıdır.  Bu korunma sayesinde arz ve talepten kaynaklanan fiyat belirsizliği çözülmüş olur.

Arbitrajcılar

Spot ve vadeli işlem piyasalarındaki fiyat farklarından yararlanmak isteyenler de vadeli işlem sözleşmeleri kullanmaktadır. Arbitraj yapılabilmesi için spot fiyatlarla aynı özelliklere sahip bir ürünün gelecekteki piyasa fiyatları arasında kar getirici bir farkın olması gerekir ve transfer maliyetleri de hesaba katılır.

 

Vadeli İşlem Sözleşmeleri belirli bir teminat esasına göre çalışır. Her sözleşme farklı bir başlangıç ve sürdürme teminatı gerektirir.  İlgili sözleşmede pozisyon almak için gerekli olan minimum teminat tutarına “başlangıç teminatı”, borsada oluşan zararlar ya da teminatların değerlerinin düşmesi sonucunda başlangıç teminatının inebileceği en düşük seviyeye de “sürdürme teminatı” denir. Bu teminat miktarları ilgili borsa tarafından belirlenir ve piyasa koşullarına bağlı olarak değiştirilebilir.  Teminat esasına göre işlem görmesi, bu sözleşmelerde kaldıraç etkisinin oluşmasına neden olur.

Vadeli İşlem Sözleşmeleri’nde  bahsedecek olursak; Futures sözleşmelerde fiyat değişimlerinden doğan farklar, günlük olarak hesaplara aktarılır (mark to market). Bu aktarımlar sonucunda oluşan zararlar ya da  teminatların değerlerinin düşmesi sonucunda teminatı tutarı sürdürme teminatının altına düşerse, yatırımcıya “teminat tamamlama çağrısı” yapılır.  Yatırımcının gerekli süre içinde teminatı tamamlayamaması durumunda, ilgili pozisyon otomatik olarak cari fiyattan kapatılır.

Future Sözleşmeler’de tarafların kredi riski bir takas merkezi tarafından üstlenilir, bundan dolayı karşı taraf riski yoktur. Bunların yanında organize piyasalarda işlem gördüğü için Futures Sözleşmeleri’nin vadeden önce kapatılması daha kolaydır.

Futures Sözleşme çeşitlerinden bahsedecek olursak; en temelinde dört future sözleşmesi çeşidi vardır.

  • FX Futures Sözleşmeleri
  • Borsa Endeks Futures Sözleşmeleri
  • Emtia Futures Sözleşmeleri
  • Faiz Futures Sözleşmeleri

 

TradeMaster International’da Vadeli İşlem Sözleşmeleri ile ile yatırımcılar yabancı borsalardaki bir çok future sözleşmede aktif olarak alım-satım işlemleri gerçekleştirebilir, belirlemiş oldukları sözleşmenin geçmiş tarihli grafiklerini inceleyebilir ve platformda yer alan çeşitli indikatörleri kullanarak teknik analiz yapabilirler.

Last modified: 10 Kasım 2017

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir