Menkul Sermaye İradı Nedir

Written by Genel

Menkul Sermaye İradı Nedir?

Gelir Vergisi Kanunun 75. Maddesi gereğince ;bir kişinin zirai,ticari ya da mesleki gelirinin dışında nakdi sermaye ya da para ile temsil gören değerlerden müteşekkil sermaye dolayısıyla elde ettiği tahsil esası,kira,faiz ve buna benzer iratlara menkul sermaye iradı denilmektedir.Bu maddede yer alan menkul sermaye iradı sayılacak hususlar 17 bent olarak sayılmıştır. Gerçek kimselerin elde ettiği menkul sermaye iradı gelir vergisi olarak ön görülmüştür.

Gelir Vergisi kanunun 75. Maddesindeki “Ticari, zirai ya da mesleki faaliyeti dışında” ifadesinde vurgulanmak istenilen menkul sermaye iradının bu gibi faaliyetlerin dışında elde edilmiş olması değildir.Aslında burada vurgulanan bu gibi faaliyetlere tahsis edilen nakdi sermayenin bunun dışında bırakılmasıdır.Gelir Vergisinin 75. Maddesindeki  ifadede kazanç sağlanan gelirlerin menkul sermaye iradından sayılmaması gerektiğine vurgu yapılmıştır.Bu hüküm ile ticari olarak elde edilen kazancın son tahlilde bir nakit akışından karşılanma olma karışıklılığı ortadan kaldırılmıştır.

Menkul Sermaye İradı Sayılan Gelirler

Ticari faaliyetlerinin kaynağı ne olursa olsun GVK’nın 75.maddesi gereğince  Menkul Sermaye İradı olarak sayılan gelirlerden bahsedelim;

  • İştirak hisselerinden kaynaklanan kazançlar

-İş ortaklıklarının

-Limited olarak şirket ortaklarının

-Kooperatiflerin ortakları ile yaptıkları işlerden sağlanan kazanç ortaklara,kooperatifler ile yaptıkları işler kazanç dağıtımı sayılamamaktadır

-Komanditerlerin kar payları

 

  • Hisse senetlerinin kar payı

 

  • Kurum ve kuruluşların İdare meclis başkanı ve üyelerine biçilen kar payları

 

  • -Konut finansları ve İpotek finansmanı kuruluşlarının ihraç ettiği ipoteğe bağlı menkul kıymetler dışında varlık teminatlı menkul kıymetler ve ipotekli sermaye piyasası araçları dahildir.

 

-Bir kimsenin hazine bonosundaki faizleri

Kamu ortaklığı idaresi,TOKİ,Özelleştirme idaresi tarafından çıkarılan menkul kıymetler

-Varlık kiralama şirketlerinin ihraç ettiği kira sertifikalarından sağlanan kazançlar bunlardan dövize,altına ya da başka bir şeye endeksli menkul kıymetlerden sağlanan değer artışları irat sayılmamaktadır.

 

  • Mevduatlı Faizler

 

  • İmtiyazlı ,senetli,rehinli,adi hesaplardan sağlanacak faizler ve senede bağlı borçlardan ödenen faizler dahildir
  • Tahvillerin vadesi gelmemiş kuponların satışından kazanılan bedeller ve hisse senetleri
  • İştirak hisselerinin sahibi adına daha devredilmemiş kar kazançlarının devir ve temliki karşılığında alınan ayınlar ve ödenekler.
  • Senetlerin iskonto edilmesi ile alınan iskonta ücretleri
  • Mülga
  • Faizi olmayan kredi verenlere ödenen kar paylaşımları,zarar ortaklığı belgesi alınmasına karşılığında ödenen kar paylaşımları ve de özel finans kurum.kuruluşlarınca zarar ve kara katılma hesabı karşısında ödenen kar ödenekleri
  • Ters Repo ve Repo gelirleri
  • Emekli sandıkları,yardım sandıkları ile sigorta ve emeklilik şirketleri tarafınca ödenen on yıllık irat tutarları

-On yıl süresince aidat ve primleri zamanında ödeyerek ayrılanlar,vefat,maluliyet ya da tasfiye gibi zorunlu sebeplerden ayrılmak zorunda kalanlara ödenen iratlar

– On yıldan az bir zaman diliminde aidat veya prim ödeyen kişilere ödenen iratlar

  • On yıldan az sürede katkı paylarını ödeyip ayrılanlar 28.03.2001 tarihli ve 4632 maddesince Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu gereğince bireysel emeklilik hesabına yapılan devlet katkısının ödemeye dahil olan kısımlarına isabet eden irat tutarları dahildir.
  • On yıl süreyle katkı paylarını ödeyip ayrılanlar 28.03.2001 tarihli ve 4632 maddesince Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu gereğince bireysel emeklilik hesabına yapılan devlet katkısının ödemeye dahil olan kısımlarına isabet eden irat tutarları dahildir.
  • Aidatlarını ve primlerini emeklilik hakkını kazanasıya kadar devam edip vefat,maluliyet ya da tasfiye gibi sebeplerden ayrılanlar 28.03.2001 tarihli ve 4632 maddesince Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu gereğince bireysel emeklilik hesabına yapılan devlet katkısının ödemeye dahil olan kısımlarına isabet eden irat tutarları dahildir.

 

Menkul Sermaye İradının Vergilendirilmesi ise iradi gelirlerinin vergilendirilmesine göre değişim göstermektedir.Genellikle kazanılan gelirler Gelir Vergi Kanununun 94.maddesi gereğince ya da geçici olan 67. Maddesi gereğince  stopaja yani tevkifata tabi tutulmaktadır. Gelir Vergi Kanununun geçici 67. Maddesi gereğince stopaja tutulan menkul sermaye iratları hiçbir şekilde beyanda bulunulamaz.  Stopajlar nihai vergilendirmelerdendir.

Özet
Menkul Sermaye İradı Nedir?
Yazı Adı
Menkul Sermaye İradı Nedir?
Tanım
Menkul Sermaye İradı Nedir?
Yazar
Yayıncı Adı
Çetinkaya Müşavirlik

Last modified: 27 Eylül 2017

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir