Hisse Senedi Özellikleri ve Çeşitleri

Written by Genel

Hisse Senedi Özellikleri ve Çeşitleri

Sermaye paylarını ve ortaklıkları belgelendirmek için sermaye şirketlerinin ortaklara verdikleri kıymetli evraka hisse senedi denilmektedir. Sermaye Piyasası Kurulu’ndan (SPK) izin alınarak çıkarılan hisse senetlerini anonim şirketlerin, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin ve özel kanunla kurulmuş kurumların çıkarma yetkisi vardır.

 

Hisse senetlerinin sağlamış olduğu haklar ise;

  • Temettü hakkı (Kar payı hakkı) – Şirket kar ettiği zaman hisse senedi sahibinin de ortaklığı oranında kar alma hakkı
  • Rüçhan hakkı – Şirket bedelli sermaye artırımına giderse ortakların pay alma hakkı
  • Yönetime katılma ve oy verme hakkı – Yönetim kurulu seçimlerine katılma ve seçimlerde oy verme hakkı
  • Bilgi alma hakkı – Pay sahibi kişilerin şirket hakkında her zaman bilgi alabilme hakkı
    Sır saklama sorumluluğu – Hisse senedi sahiplerinin şirkete ait sırları saklama sorumluluğu
  • Taahhütleri yerine getirme sorumluluğu – Hisse senedi sahibinin taahhüt ettiği bedeli zamanında ödeme sorumluluğu
  • Sözleşme şartlarına uyma sorumluluğu – Ortaklık sözleşmesinde altını imzaladığı tüm şartlara uyma sorumluluğu

 

Sağladıkları haklara ve verdikleri sorumluluklara göre farklılaşmaktadır.

Adi ve İmtiyazlı Hisse Senedi

Sahiplerine eşit haklar tanıyan hisse senetlerine adi hisse senedi denirken ana sözleşme ile sahiplerine özel haklar sağlayan hisse senedine imtiyazlı hisse senedi denilmektedir. Adi hisseyi satın alan bir yatırımcı; şirket karından payını alma hakkı, oy kullanma hakkı, şirket yönetiminde yer alma hakkına sahip olur. İmtiyazlı hisse senedinin sahipleri ise şirketin kar payı (temettü) dağıtımı sırasında adi hisse senetlerine göre daha fazla ayrıcalığa sahiptir.

Nama ve Hamiline Yazılı Hisse Senetleri

Üzerinde sahibinin ismi yazılı kıymetli evraklara nama yazılı hisse senedi iken isim belirtilmeksizin elinde bulunduran kişiye alacak hakkı tanıyan kıymetli evraklara hamiline yazılı hisse senedi denilmektedir. Borsada alınıp satılan hisse senetleri hamiline yazılı hisse senetleridir. Ayrıca hamiline yazılı hisse senetleri kaybedildiğinde eline geçen kişi kötü niyetliyse kolaylıkla elden çıkarılabilir. Çünkü hamiline yazılı hisse senetlerin devri teslim ile olurken nama yazılı hisse senetlerinin devri ciro ile olmaktadır.

Primli ve Primsiz Hisse Senetleri

Nominal değer, hisse senedinin üzerinde yazılı olan değerdir. Nominal değerinden daha yüksek bir değere elden çıkarılıyorsa primli hisse senedi, nominal değeri ile elden çıkarılıyorsa primsiz hisse senedi denilmektedir.

Bedelli ve Bedelsiz Hisse Senetleri

Kuruluş ya da sermaye artırımı sırasında elden çıkarılan hisse senetleri bedelli hisse senetleridir. Amaç ise yatırımcıların karşılaması gereken senetler aracılığı ile kaynak elde etmektir. Hisse sahibi, mevcut senetlerinde yaşayacağı değer düşüşünün önüne geçmiş ve yeni senetler elde etmiş olur.

 

İşletmenin bazı varlıklarında meydana gelen değer artışının sermayeye eklenmesi sonucu çıkarılan hisse senetleri bedelsiz hisse senetleridir. Hiçbir ödeme yapmadan hisse satın alan yatırımcılara şirket tarafından ücretsiz dağıtılan hisse senetleri de denilebilir. Bedelsiz hisse senetlerinin bedeli iç kaynaklardan sağlanırken, amaç, borsada hareketlilik sağlamaktır.

Kurucu ve İntifa Hisse Senetleri

Şirket kuruluşunda yer alanların sahip olduğu kurucu hisse senetleri sermayede temsil yetkisine ve yönetime katılma hakkına sahip olmaz. Sadece şirket karından bir kısmını alma hakkına sahip olur. Belirli kişiler için hizmet veya alacak karşılığı çıkarılan intifa hisse senetleri ise ortaklık hakkı vermemektedir.

Özet
Hisse Senedi Özellikleri ve Çeşitleri
Yazı Adı
Hisse Senedi Özellikleri ve Çeşitleri
Tanım
Hisse Senedi Özellikleri ve Çeşitleri
Yazar
Yayıncı Adı
Çetinkaya Müşavirlik

Last modified: 27 Eylül 2017

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir